Szach mat to zbiór zagadek, baśni i opowiadań pokazujących, dlaczego książki Gaardera są czytane przez ludzi w każdym wieku we wszystkich częściach świata. Obrazuje on ponadto rozległość tematyczną, głębię i oryginalność książek takich jak: Diagnosen, Przepowiednia Dżokera, Świat Zofii, Tajemnica Świąt Bożego Narodzenia, W zwierciadle, niejasno, Vita brevis, Maja, Córka dyrektora cyrku, Dziewczyna z pomarańczami. Ponadto w książce znajdziemy nowy esej: Czy świadomość to kosmiczny przypadek?